THÔNG TIN EBOOK

Tên sách

Đọc Vị Mọi Vấn Đề Của Trẻ
Tác giả

Tracy Hogg
Thể loại

Kỹ năng nuôi trẻ
Nhà Xuất Bản

NXB TP HCM
Ebook

2020 kindlekobovn

★

— —

MỤC LỤC | TABLE OF CONTENTS
Hội yêu đọc sách Kindle Việt Nam
Lời giới thiệu
Chương 1: E.A.S.Y dễ mà không dễ (nhưng rất hiệu nghiệm)
Chương 2: Ngay cả trẻ sơ sinh cũng có cảm xúc
Chương 3: Chế độ ăn của bé
Chương 4: Ăn không phải chỉ để sống
Chương 5: Dạy con cách ngủ
Chương 6: Bế lên/ đặt xuống
Chương 7: “Con vẫn bị thiếu ngủ”
Chương 8: Thuần hóa trẻ biết đi (1 – 3 tuổi)
Chương 9: E.E.A.S.Y thay cho E.A.S.Y có tác dụng
Chương 10: Ngay khi bạn nghĩ mình đã thành công… mọi thứ lại
thay đổi!

Dành tặng Sophie và Sara, hai con gái yêu quý của tôi và dành tặng Henry,
cháu trai bảo bối của tôi, dành tặng tất cả những em bé sơ sinh và chập
chững biết đi - những đứa trẻ khiến chúng ta phải yêu thương và thấy mình
chưa hoàn hảo!

Lời cảm ơn

Trước tiên tôi muốn cảm ơn cha mẹ của tất cả những em bé sơ sinh và
chập chững biết đi “của tôi” vì những câu chuyện của họ, vì sự hợp tác của
họ và vì những điều họ vẫn tiếp tục đăng tải trên trang web của tôi.
Tôi muốn gửi lời cảm ơn đặc biệt tới Melinda Blau và cả Henry nữa
không phải chỉ vì thằng bé là một thiên sứ, mà còn là một lá bùa may mắn
của chúng tôi. Đừng bao giờ để người ta nói đó chỉ là một đứa trẻ to xác.
Cuối cùng, xin cảm ơn gia đình và những người bạn tận tâm của tôi,
đặc biệt là Nan thân yêu của tôi – người mà ngày nào cũng khiến tôi ngạc
nhiên bởi tình yêu, sự chỉ dẫn và sức mạnh.
Tracy Hogg

Los Angeles, California

Khi tôi đáp chuyến bay tới gặp Tracy Hogg ở Los Angeles lần đầu
tiên vào mùa thu năm 1999, cô đã lái xe đưa tôi tới một ngôi nhà bình dị
nhất ở Valley, chúng tôi đã gặp một bà mẹ trẻ lôi thôi ở ngay cửa, và cô ấy
đã lẳng đứa con ba tuần tuổi của mình vào tay Tracy. “Vú của tôi đau chết
mất. Tôi không biết phải làm gì”, cô ấy vừa nói vừa khóc, nước mắt lăn
dài trên má. “Cứ một hoặc hai tiếng thằng bé lại muốn bú ti một lần”.
Tracy bế thằng bé lên gần má, thì thầm “suỵt... suỵt... suỵt...” vào tai bé, và
chỉ vài giây sau, bé nín ngay. Sau đó, cô quay sang bà mẹ trẻ và nói: “Được
rồi, đây là điều con đang nói với chị đấy”.
Tôi đã được chứng kiến hàng chục lần tương tự như vậy trong vòng 5
năm qua khi Tracy lao vào một nhà nào đó, bắt sóng một em bé sơ sinh

hoặc mới chập chững biết đi và xoay xở để giải quyết được trọng tâm của
vấn đề. Cảm ơn cô, Tracy, vì đã mời tôi bước vào vũ trụ của cô và cho
phép tôi trở thành tiếng nói của cô. Sau khi viết ba cuốn sách, chúng tôi đã
trở thành những người bạn, và bản thân tôi cũng đã trở thành một chuyên
gia thì thầm với trẻ – vừa kịp lúc để thử nghiệm với Henry.
Melinda Blau

Northampton, Massachusetts

LỜI GIỚI THIỆU
Từ thì thầm tới giải quyết mọi vấn đề của trẻ
Bí Mật Quan Trọng Nhất Của Tôi
Là cha mẹ P.C (cha mẹ thông minh)

Cha mẹ P.C là những bậc làm cha mẹ đã rèn luyện được cho mình hai
đặc tính rất hữu dụng trong nuôi dậy con: P (patient) KIÊN NHẪN và C
(conscious) tỉnh táo. Khi giúp các bậc cha mẹ trong việc xử lí các khủng
hoảng về ăn – ngủ – hành vi của trẻ, các biện pháp xử lí đều xoay quanh
một trong hai yếu tố trên. Nhưng không phải chỉ khi có vấn đề mới cần
đến cách nuôi dậy con kiểu P.C này, mà bạn cần thực hành nó ngay cả
trong các tương tác hàng ngày. Thời gian chơi, đi siêu thị, giao thiệp với
bạn và hàng loạt những công việc thường nhật khác đều được cải thiện khi
bố mẹ có tư duy kiểu P.C.
Tư duy kiểu P.C không phải tự nhiên mà đến, chúng ta phải thực hành
nhiều lần để thành thói quen và từ đó trở thành cách hành xử tự nhiên.
Chúng ta chỉ hoàn thiện bản thân qua thực hành. Xuyên suốt cuốn sách này,
tôi sẽ nhắc bạn về P.C, nhưng trước tiên, chúng ta cần tìm hiểu từng đức
tính cụ thể.
Kiên nhẫn (Patience). Làm cha mẹ thực sự cần kiên nhẫn, bởi đó là
con đường dài tưởng chừng như vô tận với nhiều chông gai mà đòi hỏi bậc
làm cha mẹ phải có tầm nhìn dài hạn. Tôi đã chứng kiến nhiều bậc phụ

huynh trong một phút gian nan đã chọn đi đường tắt, để rồi sau này mới
phát hiện ra đi tắt dẫn họ tới kết cục nguy hiểm. Đây là sự khởi đầu của
kiểu “dạy con ngẫu hứng, tùy tiện” (chúng ta sẽ bàn thêm về điều này sau).
Chẳng hạn, gần đây tôi có giúp một trường hợp mẹ chỉ biết dỗ con bằng ti
mẹ, cho đến tận 15 tháng con vẫn hoàn toàn không biết tự đưa mình vào
giấc ngủ, đêm con vẫn dậy 4–6 lần để ti. Bà mẹ tội nghiệp, kiệt sức than
thở rằng cô ấy đã sẵn sàng để cai sữa cho con, nhưng chỉ muốn thôi thì
chưa đủ. Bạn còn cần phải có kiên nhẫn để vượt qua được giai đoạn quá độ
nữa.
Có con đồng nghĩa với bừa bãi và lộn xộn. Vì thế, bạn cũng cần phải
kiên nhẫn để chịu đựng được ít nhất là sự thiếu ngăn nắp, sự rơi vãi và dấu
tay con ở khắp mọi nơi trong nhà. Cha mẹ thiếu kiên nhẫn sẽ cảm thấy khó
khăn với những lần thực hành đầu tiên của con. Làm gì có trẻ nào mới lần
đầu tập cầm bình tự uống nước mà không làm đổ ra sàn? Dần dần, chỉ một
chút rớt ra ngoài và cuối cùng con cũng có thể uống thành thạo, thành quả
đó không thể đạt được chỉ sau một đêm, mà chắc chắn sẽ có đôi lần thất
bại. Việc cho phép con bạn làm chủ các kỹ năng ăn uống trên bàn, học cách
rót nước hoặc tự lau rửa, cho phép con đi quanh phòng khách với đầy rẫy
những thứ con không được phép chạm vào – tất cả những việc đó đều cần
có sự kiên nhẫn từ cha mẹ.
Những ông bố bà mẹ thiếu tính cách quan trọng này có thể vô tình tạo
ra những ám ảnh ngay cả ở những trẻ còn rất nhỏ. Tara, cô bé 2 tuổi thừa
hưởng rất nhiều từ bà mẹ siêu ngăn nắp, Cynthia. Bước chân vào ngôi nhà
của bà mẹ này, khó có thể biết là nhà có trẻ nhỏ. Cynthia luôn quanh quẩn
và theo sát con gái với một chiếc khăn ướt, lau mặt cho con, lau nước/ sữa
con đánh đổ, xếp đồ chơi vào đúng chỗ ngay khi Tara vừa chơi xong. Tara
thực sự đã trở thành một bản sao của mẹ: “dơ” là một trong những từ đầu

tiên mà bé biết nói. Điều đó có thể sẽ rất dễ thương nếu không có chuyện
Tara sợ khám phá, mạo hiểm một mình và khóc khi có trẻ khác động vào
người. Có thể, chúng ta đã không công bằng với con mình khi không cho
phép con được làm những việc mà những trẻ khác vẫn làm: thi thoảng
được ở dơ và nghịch ngợm một chút. Một bà mẹ P.C tuyệt vời mà tôi đã
từng gặp thường tổ chức tối “Heo quậy” với các con, bữa tối không dùng
thìa dĩa. Và có một điều kỳ lạ là: Khi chúng ta thực sự cho phép con được
nghịch thoải mái, thì con lại không đi quá giới hạn như chúng ta tưởng.
Kiên nhẫn đặc biệt quan trọng khi bạn cố gắng thay đổi những thói
quen xấu. Thông thường, trẻ càng lớn thì càng mất nhiều thời gian hơn.
Tuy nhiên, bất chấp độ tuổi, bạn cần phải chấp nhận sự thật là thay đổi tốn
thời gian – bạn không thể đốt cháy giai đoạn được.
Tỉnh táo (Consciousness). Tỉnh táo nhận biết tính cách của con là việc
nên được bắt đầu ngay từ khi bé cất tiếng khóc chào đời. Phải luôn ý thức
về góc nhìn của con. Tôi nói điều này theo cả nghĩa đen và nghĩa bóng:
Hãy ngồi xuống ngang tầm mắt của con bạn. Hãy xem thế giới trông ra sao
trong tầm mắt của trẻ. Chẳng hạn, bạn đưa con tới nhà thờ lần đầu tiên.
Hãy cúi xuống; tưởng tượng quang cảnh từ chỗ ngồi hoặc từ cũi của trẻ
nhỏ. Hãy hít một hơi. Hãy tưởng tượng xem hương hoặc nến có mùi như
thế nào đối với cái mũi nhạy cảm của trẻ nhỏ. Hãy lắng tai nghe. Tiếng
huyên náo của đám đông, tiếng hát của đội hợp xướng hát thánh ca, tiếng
đàn organ ầm ĩ như thế nào? Liệu có phải là hơi to so với đôi tai của trẻ
nhỏ không? Không phải tôi đang bảo bạn nên tránh xa những chỗ mới. Mà
ngược lại, rất tốt khi cho con bạn tiếp xúc với địa điểm mới, âm thanh mới
và con người mới. Nhưng nếu em bé của bạn khóc nhiều lần mỗi khi ở
môi trường xa lạ, thì bạn, với vai trò là một ông bố/ bà mẹ tỉnh táo, sẽ biết
rằng con đang nói cho bạn biết “Thế là quá nhiều. Xin hãy giảm bớt đi”

hoặc “Hãy cho con thử vào tháng sau”. Sự tỉnh táo giúp bạn kết nối và cho
phép bạn hiểu con đúng lúc cũng như tin tưởng vào bản năng của bạn về
con.
Tỉnh táo cũng có nghĩa là suy nghĩ thấu đáo mọi việc trước khi bạn lên
kế hoạch và thực hiện. Đừng chờ thảm họa xảy ra, nhất là khi nó đã từng
xảy ra rồi. Chẳng hạn, nếu sau vài ngày chơi chung, bạn thấy con và con
của người bạn mình thường xuyên chí chóe, và lúc nào kết thúc cũng là
khóc lóc, thì hãy sắp xếp để con chơi cùng với một em bé khác – ngay cả
khi bạn không thích mẹ của em bé này cho lắm. Ngày chơi phải thực sự là
một ngày trẻ được nô đùa, thay vì bắt con bạn phải chơi cùng với đứa trẻ
mà bé không thích hoặc không hòa hợp. Còn nếu bạn muốn ra ngoài để
“tán gẫu” với mấy cô bạn thân thì hãy thuê một bảo mẫu và để con ở nhà.
Tỉnh táo có nghĩa là quan tâm tới những điều bạn nói cũng như những
việc bạn làm với con và làm cho con – và phải nhất quán. Việc không nhất
quán có thể khiến trẻ thấy bối rối. Vì thế nếu một ngày nào đó bạn nói
“Không được ăn trong phòng khách”, và tối hôm sau bạn lại phớt lờ khi
con trai bạn đổ cả túi bim bim ra đi-văng, thì lời nói của bạn sẽ chẳng có ý
nghĩa gì hết. Con sẽ “bắt bài” được bạn, và ai có thể trách con được chứ?
Cuối cùng, tỉnh táo có nghĩa là: thức giấc và ở bên cạnh con. Tôi đau
khổ khi thấy tiếng khóc của trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ bị phớt lờ. Khóc là thứ
ngôn ngữ đầu tiên mà trẻ nói. Quay lưng lại với trẻ có nghĩa là chúng ta
đang nói rằng: “Con không quan trọng”. Cuối cùng, những em bé không
được quan tâm, chú ý sẽ thôi khóc, và chúng cũng ngừng phát triển luôn.
Tôi đã chứng kiến rất nhiều cha mẹ để mặc cho con khóc vì muốn rèn
luyện con (“Tôi không muốn làm hư con” hoặc “Khóc tí cho nở phổi!”).
Và tôi cũng đã gặp những bà mẹ buông tay và nói “Chị con cần mẹ – con

phải chờ thôi”. Nhưng sau đó, họ lại bắt đứa trẻ chờ, chờ, chờ mãi. Chẳng
có lý do gì để phớt lờ trẻ cả.
Con cái chúng ta cần chúng ta ở bên, cần chúng ta khỏe mạnh và thông
thái, để chỉ cho chúng đường đi. Chúng ta là những người thầy tốt nhất của
con, và trong ba năm đầu đời, chúng ta chính là người thầy duy nhất của
con. Chúng ta phải là những ông bố bà mẹ P.C để con có thể phát triển tốt
nhất.

Nhưng tại sao điều đó lại không phát huy tác dụng?

“Tại sao điều đó lại không phát huy tác dụng?” là một trong những
câu hỏi phổ biến nhất mà các bậc phụ huynh hay hỏi. Dù người mẹ đang
cố gắng ép đứa con mới sinh ngủ nhiều hơn 2 tiếng mỗi lần, hoặc ép đứa
con 7 tháng tuổi ăn dặm hay ép đứa con đã chập chững biết đi không được
đánh bạn khác, thì phản ứng tôi thường được nghe thấy là “vâng, nhưng”.
“Vâng, tôi biết là chị đã bảo tôi phải đánh thức con vào ban ngày để con có
thể ngủ vào buổi tối, nhưng…”, “vâng, tôi biết chị đã bảo tôi là phải mất
thời gian, nhưng…”, “vâng, tôi biết chị đã bảo tôi phải cho con ra khỏi
phòng khi con bắt đầu hiếu chiến, nhưng…”. Đọc đến đây, hẳn các bạn
cũng hiểu ý tôi muốn nói gì.
Những kỹ năng kết nối với trẻ của tôi có tác dụng. Bản thân tôi đã áp
dụng với hàng nghìn em bé và tôi đã dạy cho biết bao ông bố bà mẹ khắp
nơi trên thế giới này. Tôi không phải một người tạo ra kỳ tích. Chỉ là tôi
biết việc mình làm và tôi đã tự mình trải nghiệm. Tôi biết rằng, cũng như
người lớn, trẻ em cũng có một số em bé “khó tính” hơn những em bé khác.
Và một số giai đoạn phát triển, ví dụ như khi trẻ mọc răng hoặc khi chuẩn
bị được 2 tuổi, có thể hơi khó đối với cha mẹ, vì có những bệnh tật bất ngờ

xảy ra. Nhưng gần như bất cứ vấn đề nào cũng có thể giải quyết bằng cách
quay về những điều cơ bản. Khi vấn đề cứ dai dẳng, thường là vì một việc
gì đó mà cha mẹ đã làm, hoặc vì thái độ của họ. Điều đó có vẻ khó nghe,
nhưng hãy nhớ là tôi đang nói vì lợi ích của con bạn. Vì thế, nếu bạn đọc
cuốn sách này vì muốn thay đổi một thói quen xấu và khôi phục lại sự đầm
ấm cho gia đình nhưng dường như chẳng điều nào có tác dụng – kể cả
những gợi ý của tôi – thì hãy tự hỏi mình những câu hỏi dưới đây. Nếu bạn
trả lời “có” với bất kỳ nhận định nào thì chính bạn mới là người cần thay
đổi hành vi và tư duy của mình để thực sự kết nối với con trẻ.
Bạn đang được đến đâu hay đến đó, thay vì đặt ra một nếp sinh hoạt.
Nếu bạn đã đọc cuốn sách đầu tiên của tôi, hẳn bạn biết rằng tôi là một “tín
đồ” của nếp sinh hoạt được lên lịch cẩn thận. (Nếu bạn chưa đọc, tôi sẽ
đưa bạn đi lướt qua trong chương đầu tiên, chương về E.A.S.Y). Lý tưởng
nhất là bạn bắt đầu từ ngày đưa đứa con bé nhỏ của bạn từ viện về nhà. Tất
nhiên, nếu bạn không bắt đầu khi đó, bạn vẫn có thể đưa ra một nếp sinh
hoạt vào 8 tuần, 3 tháng hoặc lâu hơn sau đó. Nhưng rất nhiều ông bố bà
mẹ gặp vấn đề trong việc này, và trẻ càng lớn thì vấn đề họ gặp phải càng
nhiều. Và đó chính là lúc tôi được gọi đến để nhờ giải cứu.

Em lần đầu làm mẹ. Sofia, con gái em được 8,5 tuần tuổi. Em rất
lúng túng trong việc tạo nếp sinh hoạt cho con, vì con rất bất nhất. Và
em hết sức lo lắng với thói quen ăn ngủ thất thường của con. Xin hãy
cho em lời khuyên.
Đó là trường hợp kinh điển của việc đuổi theo trẻ, được đến đâu hay
đến đó. Sofia chỉ là một em bé, em biết gì mà bất nhất. Tôi dám cá bà mẹ
mới là người bất nhất, vì cô ấy đang “theo đuôi” đứa con mới hơn 8 tuần
tuổi của mình – và một đứa trẻ sơ sinh thì biết gì về ăn với ngủ? Chúng chỉ

biết những gì chúng ta dạy chúng. Người mẹ này nói rằng cô ấy đang cố
gắng thiết lập một nếp sinh hoạt, thực sự là cô chưa làm gì. (Tôi sẽ nói về
điều cô ấy nên làm trong Chương 1.) Việc duy trì nếp sinh hoạt đặc biệt
quan trọng đối với trẻ nhỏ và trẻ chập chững biết đi. Chúng ta có nhiệm vụ
hướng dẫn cho con mình, chứ không phải đuổi theo chúng. Chính chúng ta
là người phải đặt ra giờ ăn, giờ ngủ cho con.
Bạn đang nuôi dậy con kiểu ngẫu hứng, tùy tiện. Giống như Nan vẫn
luôn nói với tôi, hãy bắt đầu ngay khi bạn có ý định. Đáng tiếc là trong lúc
nan giải, cha mẹ thi thoảng lại làm bất cứ việc gì để con nín. Thường thì
“bất cứ việc gì” đó lại biến thành một thói quen xấu mà sau này họ lại phải
tìm cách “chữa trị” – và đó chính là kiểu nuôi dậy con ngẫu hứng – tùy tiện.
Chẳng hạn, khi bé Tommy, 10 tuần tuổi, không chịu ngủ vì mẹ cậu bé bỏ lỡ
các dấu hiệu buồn ngủ – thời điểm con mệt và sẵn sàng để tự ngủ, mẹ cậu
bé lại phải bế đi rong, vỗ về và ru em. Và bạn biết sao không? Điều đó có
tác dụng. Tommy ngủ luôn trong tay mẹ. Ngày hôm sau khi cậu bé mới chỉ
khóc lóc một chút ở trong cũi vào giờ ngủ trưa, người mẹ lại bế cậu bé lên
để vỗ về. Có thể bản thân người mẹ cũng cảm thấy dễ chịu với việc đó –
cảm thấy thật tuyệt khi đứa con bé bỏng rúc vào người mình. Nhưng ba
tháng sau, hoặc có thể sớm hơn, tôi dám cá là mẹ của Tommy sẽ thấy tuyệt
vọng, không ngừng hỏi tại sao con trai lại “ghét cái cũi” hoặc “không chịu
đi ngủ nếu không được vỗ về” như thế. Và đó không phải là lỗi của
Tommy. Chính người mẹ đã vô tình khiến cho cậu bé quen với việc cứ phải
được đu đưa và phải có hơi ấm của mẹ mới ngủ được. Giờ Tommy cho đó
là điều bình thường. Con không thể tự ngủ nếu không có sự giúp đỡ từ mẹ,
và con cũng không thích chiếc cũi vì không có ai dạy cho con biết ở trong
đó thoải mái ra sao.

Bạn không hiểu được các tín hiệu của con. Có mẹ gọi cho tôi trong
lúc tuyệt vọng mà hỏi rằng: “Con em trước đây quen theo nếp sinh hoạt,
nhưng giờ lại không, làm thế nào để em có thể đưa con trở về như trước
được?” Khi tôi nghe thấy bất kỳ phiên bản nào của cụm từ trước đây
quen… nhưng giờ lại không, điều đó không chỉ có nghĩa là cha mẹ đang để
con nắm quyền kiểm soát, mà còn có nghĩa là họ đang quan tâm tới cái
đồng hồ (hoặc nhu cầu của chính họ) hơn là tới con. Họ đang không hiểu
ngôn ngữ cơ thể của con, không phân biệt được các loại tiếng khóc của
con. Ngay cả khi trẻ bắt đầu học nói, thì việc quan sát trẻ cũng vẫn rất quan
trọng. Chẳng hạn, một đứa trẻ dễ nổi cáu cũng không bao giờ vừa bước vào
phòng đã xông vào đánh các bạn chơi cùng. Mà sự cáu giận của trẻ sẽ tăng
dần, và cuối cùng mới bùng phát. Cha mẹ thông minh học cách tìm kiếm
những dấu hiệu và điều hướng năng lượng của con trước khi nó bùng nổ.
Bạn không hiểu rằng trẻ nhỏ liên tục thay đổi. Tôi cũng hay nghe
thấy cụm từ “đã quen” khi cha mẹ không nhận ra là đã đến lúc thay đổi.
Đứa trẻ 4 tháng tuổi phải tuân theo một nếp sinh hoạt được thiết kế cho 3
tháng đầu (xem Chương 1) sẽ trở nên cáu gắt. Em bé 6 tháng tuổi trước
đây ngủ rất ngoan có thể bắt đầu tỉnh dậy lúc đêm nếu cha mẹ không cho
bé ăn dặm. Sự thật là chỉ có một thứ diễn ra trong hành trình nuôi dậy con
cái, đó là thay đổi (xem thêm ở Chương 10).
Bạn đang tìm kiếm một giải pháp dễ dàng. Trẻ càng lớn thì càng khó
phá vỡ những thói quen đã được hình thành do cách nuôi dậy ngẫu nhiên
của người lớn, dù là ti đêm, hay không chịu ngồi ở ghế ăn để ăn cho đàng
hoàng. Nhưng nhiều ông bố bà mẹ lại đi tìm ”thuốc thần”. Chẳng hạn,
Elaine hỏi tôi cách cho con học bú bình, nhưng sau đó lại khăng khăng cho
rằng chiến lược của tôi không có hiệu quả. Câu hỏi đầu tiên tôi vẫn luôn
hỏi là: “Em tập cho con ti bình trong bao lâu?” Elaine đã thừa nhận là “Em

đã thử làm với mỗi bữa sáng, nhưng sau đó con không chịu nên em bỏ
cuộc”. Sao cô ấy lại từ bỏ sớm như thế? Là vì cô ấy muốn có kết quả ngay.
Tôi đã phải nhắc cô ấy nhớ về chữ P trong P.C: Phải kiên nhẫn.
Bạn không thực sự quyết tâm thay đổi. Một vấn đề khác của Elaine là
cô ấy không chịu làm đến cùng. “Nhưng em sợ Zed sẽ đói nếu tôi cứ tiếp
tục” là lý do cô giải thích với tôi. Nhưng chuyện đâu chỉ có vậy: Cô nói cô
muốn chồng có thể cho Zed (5 tháng) ăn, nhưng lại cũng không muốn từ
bỏ lãnh địa độc quyền cho con ti mẹ của mình. Nếu bạn đang cố gắng giải
quyết một vấn đề, bạn cần thực sự phải có ý muốn và quyết tâm cũng như
sự kiên nhẫn và khả năng chịu đựng đến cùng. Hãy lập kế hoạch và tuân
thủ theo kế hoạch đó. Đừng quay trở lại cách cũ, và cũng đừng thử những
thủ thuật mới. Nếu bạn kiên trì với một giải pháp, giải pháp đó sẽ có tác
dụng… Hãy kiên nhẫn. Tôi cần nhắc đi nhắc lại rằng: Bạn cần phải kiên
nhẫn với cách mới như bạn đã từng kiên nhẫn với cách cũ. Rõ ràng, một số
bé có tính khí có thể khó thay đổi hơn những em khác (xem Chương 2);
nhưng gần như tất cả trẻ đều phản kháng khi chúng ta thay đổi nếp sinh
hoạt của chúng (người lớn cũng vậy thôi!). Tuy nhiên, nếu chúng ta kiên trì
thực hiện, và không liên tục thay đổi các nguyên tắc thì trẻ sẽ sớm quen với
cách mới.
Đôi khi cha mẹ lại tự đánh lừa mình. Họ cứ khăng khăng cho rằng họ
đã thực hiện một thủ thuật mới nào đó được 2 tuần rồi – giả dụ như
phương pháp bế lên/đặt xuống (BL/ ĐX) của tôi (xem Chương 6) – và
không phát huy tác dụng. Tôi biết điều đó là không đúng, vì sau tối đa là
một tuần, BL/ ĐX đã phát huy tác dụng với bất kỳ em bé nào, bất kể tính
khí của em bé đó ra sao. Và chắc chắn, khi tôi hỏi họ, tôi có thể thấy đúng
là họ đã thử áp dụng phương pháp BL/ ĐX trong 3 hoặc 4 ngày, và nó có
tác dụng thật, nhưng vài ngày sau, khi trẻ thức giấc vào lúc 3 giờ sáng, họ

không còn làm theo kế hoạch ban đầu nữa. Bực bội, họ lại thử một cách
khác thay thế. “Chúng tôi quyết định để mặc cho con khóc – mọi người
đều bảo thế”. Tôi không bảo thế, điều đó chỉ khiến con cảm thấy mình bị
bỏ rơi thôi. Đứa trẻ tội nghiệp khi đó không chỉ bối rối vì bố mẹ thay đổi
các quy tắc, mà còn cảm thấy sợ hãi.
Nếu bạn không thực hiện một việc tới cùng thì đừng bao giờ làm. Nếu
bạn không thể tự mình thực hiện, thì hãy tìm người thay thế – chồng bạn,
mẹ bạn, mẹ chồng bạn hoặc một người bạn tốt của bạn. Nếu không thì bạn
chỉ đẩy con vào cuộc hành xác khóc mệt lả, và cuối cùng là cho con lên
giường (xem thêm về vấn đề này ở Chương 5 và Chương 7).
Bạn đang thử nghiệm những việc không phù hợp với gia đình hoặc
tính cách của bạn. Khi gợi ý một nếp sinh hoạt, hoặc chiến lược để phá bỏ
một tật xấu nào đó, tôi có thể nhìn thấy ngay là điều này sẽ có tác dụng với
ai, bố hay mẹ – một người nguyên tắc hơn còn một người lại dễ dãi hơn,
hoặc tệ hơn, là nạn nhân của những triệu chứng “tội con/khổ thân con”(xem
trang 247). Một số bà mẹ (hoặc một số ông bố) sẽ nói ngay với tôi rằng:
“Tôi không muốn con khóc”. Thực tế là tôi không nói về việc bắt con phải
như thế nào hoặc phải làm gì, mà tôi cũng không đồng tình việc để con
khóc. Tôi không đồng quan điểm với việc bỏ rơi con để con chơi một
mình, cho dù là trong một khoảng thời gian ngắn tới mức nào. Trẻ con cần
sự giúp đỡ của người lớn, và chúng ta cần phải ở bên để giúp đỡ trẻ, đặc
biệt là khi bạn đang cố gắng để xóa bỏ những tác hại của việc nuôi dậy con
ngẫu hứng, đây một việc khó khăn. Nếu bạn không thấy thoải mái khi thực
hiện một phương pháp nào đó, thì hoặc là đừng làm, hoặc nếu làm thì tìm
cách để tự vực tinh thần của mình bằng cách nhờ người bạn đời mạnh mẽ
hơn đảm đương nhiệm vụ giúp bạn trong một thời gian, hoặc nhờ mẹ đẻ,
mẹ chồng hoặc một người bạn thân giúp đỡ.

Cái gì không hỏng, không cần phải sửa. Gần đây tôi nhận được một
bức thư của cặp vợ chồng có con mới 4 tháng tuổi: “Con tôi ngủ suốt đêm,
nhưng con chỉ uống khoảng 700ml sữa. Sách có nói là con phải uống
khoảng 900 – 1.000 ml. Làm thế nào để con uống thêm?” Có bao nhiêu bà
mẹ khao khát con ngủ suốt cả đêm? Vấn đề của cô ấy là con cô ấy không
giống như sách của tôi. Có thể con cô ấy nhỏ hơn mức trung bình. Không
phải ai cũng lớn lên trong gia đình Shaq O'Neal(1) đâu ạ! Nếu cân nặng của
con không làm bác sỹ lo lắng thì lời khuyên của tôi là cứ bình tĩnh và chỉ
cần quan sát con là đủ. Có thể trong một hoặc hai tuần tới, con sẽ bắt đầu
thức dậy vào ban đêm, và đó có thể là dấu hiệu cho thấy cần phải cho con
ti thêm sữa vào ban ngày, nhưng hiện tại, chẳng có vấn đề gì cả.
Bạn có những kỳ vọng phi thực tế. Một số cha mẹ có suy nghĩ phi
thực tế về việc có con là như thế nào. Thường thì họ rất thành công trong
công việc, là những người lãnh đạo tài ba, thông minh và sáng tạo, và họ
coi việc có con như một thay đổi lớn trong đời, mà quả thật là thế. Nhưng
đó cũng là một con đường hoàn toàn khác, vì kéo theo nó là một trách
nhiệm nặng nề: nuôi dậy một con người. Khi bạn có con, bạn không thể
quay trở lại cuộc sống trước đây như chưa có gì xảy ra. Đôi khi trẻ cần ăn
vào ban đêm. Không thể “xử lý” trẻ bằng hiệu suất mà bạn áp dụng cho các
dự án trong công việc được. Trẻ không phải là những cỗ máy nhỏ mà bạn
có thể lập trình. Chúng đòi hỏi sự chăm sóc, sự tỉ mỉ và cần rất nhiều yêu
thương. Ngay cả khi bạn có người giúp, bạn cũng cần phải hiểu con mình,
và điều đó lại đòi hỏi phải có thời gian và công sức. Tuy nhiên, hãy nhớ
rằng dù con bạn hiện tại đang ở giai đoạn nào – tốt hay xấu – thì giai đoạn
đó cũng sẽ qua. Trên thực tế, như chúng tôi nói trong chương cuối, ngay
khi bạn nghĩ bạn đã quen được thì mọi thứ lại bắt đầu thay đổi.

Về cuốn sách này… và các kỳ Olympic phát triển

Trong cuốn sách này tôi đã chia nhỏ lời khuyên và thay đổi các kỹ
thuật tùy theo nhóm tuổi – từ lúc lọt lòng tới 6 tuần tuổi, từ 6 tuần tuổi tới
4 tháng tuổi, từ 4 tháng tuổi tới 6 tháng tuổi, từ 6 tháng tuổi tới 9 tháng
tuổi, từ 9 tháng tuổi tới 1 tuổi, từ 1 tuổi tới 2 tuổi, từ 2 tuổi tới 3 tuổi. Ý
định của tôi là giúp bạn hiểu hơn về cách con bạn nghĩ và nhìn nhận thế
giới. Tôi không trình bày tất cả các nhóm tuổi trong từng chương – mà
trình bày theo vấn đề thảo luận. Chẳng hạn, trong Chương 1, Chương về
E.A.S.Y, tôi sẽ chỉ nói về 5 tháng đầu tiên vì đó là thời điểm cha mẹ hay
hỏi về nếp sinh hoạt, trong khi ở Chương 4, chương về vấn đề ăn uống
của trẻ lớn hơn một chút, tôi lại bắt đầu từ 6 tháng, thời điểm mà cha mẹ
bắt đầu cho trẻ ăn dặm.
Bạn sẽ nhận thấy là các khoảng tuổi đều rất rộng. Điều đó cho phép sự
thay đổi, biến động ở trẻ. Hơn nữa, tôi không muốn độc giả của mình bước
vào “các kỳ Olympic phát triển”, so sánh sự phát triển hoặc các vấn đề của
trẻ này với trẻ khác, hoặc lo lắng nếu con họ không đúng như sơ đồ về một
độ tuổi cụ thể nào đó. Rất nhiều lần tôi thấy các nhóm mẹ có con sinh gần
thời điểm với nhau. Các mẹ ngồi nói chuyện gẫu với nhau, nhưng tôi có
thể thấy họ vẫn đang quan sát con của nhau, so sánh và băn khoăn. Nếu
một mẹ không nói gì, tôi gần như vẫn có thể “nghe” được suy nghĩ của cô
ấy: “Tại sao Claire của mình chỉ kém hơn Emmanuel có 2 tuần mà lại nhỏ
hơn hẳn? Và nhìn Emmanuel kìa, thằng bé đã chống tay tập ngồi – tại sao
Claire vẫn chưa?” Trước tiên, đối với một đứa trẻ 3 tháng tuổi, hai tuần có
nghĩa là rất nhiều – đó là một phần sáu “cuộc đời” của bé rồi! Thứ hai,
việc đọc bảng tuổi nói chung có thể khiến cha mẹ thêm kỳ vọng. Thứ ba,
trẻ có khả năng và thế mạnh khác nhau. Claire có thể chậm biết đi hơn

Emmanuel (hoặc có thể không – nói điều này còn quá sớm), nhưng bé lại
có thể biết nói sớm hơn.
Tôi khuyên bạn nên đọc tất cả các giai đoạn, vì những vấn đề có thể
kéo dài– những lo lắng lúc trẻ 2 tháng tuổi sẽ không tự biến mất vào tháng
thứ 5 hoặc thứ 6. Ngoài ra, con bạn còn có thể phát triển nhanh hơn ở một
lĩnh vực cụ thể nào đó, thế nên, sẽ tốt hơn khi hiểu được điều gì đang chờ
đợi bạn phía trước.
Tôi tin rằng có những “thời điểm vàng” – độ tuổi thích hợp nhất để dạy
một kỹ năng cụ thể nào đó, ví dụ như ngủ một mạch suốt đêm, hoặc để đưa
một yếu tố mới nào đó vào cuộc sống của con bạn, chẳng hạn dạy con ti
bình hay cho con ngồi trên ghế ăn. Đặc biệt là khi trẻ bước vào giai đoạn
chập chững, nếu bạn không bắt đầu các việc vào những thời điểm tối ưu,
chắc chắn bạn sẽ phải đối mặt với một cuộc vật lộn về quyền lực. Bạn cần
phải lập kế hoạch trước. Nếu bạn vẫn chưa biến kỹ năng của con, như mặc
quần áo hay ngồi bô, thành những trò chơi hoặc những trải nghiệm thú vị,
nhiều khả năng con bạn sẽ do dự trước những trải nghiệm mới.

Tiếp theo sẽ là gì?

Chúng tôi đã cố gắng tổng hợp và phân tích tất cả các vấn đề bạn có
thể gặp phải trong quá trình nuôi con vào cuốn sách này, do đó sách không
thể không dày. Tất cả các chương đều tập trung vào các vấn đề, nhưng
mỗi chương mỗi khác, được cấu trúc theo cách giúp bạn không chỉ hiểu
những điều cơ bản, mà còn có thể hiểu được cách tôi nhìn nhận những
thách thức khác nhau của việc làm cha làm mẹ.
Trong mỗi chương, bạn sẽ tìm thấy rất nhiều điểm đặc biệt: những
truyền miệng dân gian về việc nuôi dậy con, các danh sách, những ô, cột

thông tin tổng kết các “mẩu” thông tin quan trọng và những ví dụ thực tế –
những câu chuyện có thật. Trong tất cả các trường hợp nghiên cứu và khi
tôi in lại các bài đăng trên web, các bức thư điện tử, tên tuổi và các chi tiết
nhận diện đều được thay đổi. Tôi đã cố gắng cô đọng những lo lắng
thường gặp nhất của các ông bố bà mẹ, sau đó chia sẻ với bạn các kiểu câu
hỏi tôi vẫn thường nhận được để xác định chuyện gì đang xảy ra. Giống
như một người giải quyết vấn đề xâm nhập vào một công ty để phân tích
tại sao (công ty) không vận hành trôi chảy, tôi phải xác định thành phần
tham gia gồm những ai, họ cư xử như thế nào và chuyện gì đã xảy ra trước
khi có một khó khăn cụ thể nào đó. Sau đó tôi sẽ phải đề xuất một cách làm
khác, cách này sẽ đem lại kết quả khác so với những gì họ vẫn đang nhận
được. Bằng cách dẫn dắt bạn theo cách tôi nghĩ về những khó khăn của trẻ
sơ sinh và trẻ nhỏ và cách tôi lập kế hoạch, bạn có thể trở thành người giải
quyết vấn đề trong chính gia đình mình. Như tôi nói trước đó, mục tiêu của
tôi là làm cho bạn nghĩ theo cách tôi nghĩ, để bạn có thể tự mình giải quyết
được các vấn đề trong gia đình mình.
Bạn có thể đọc cuốn sách này từ đầu tới cuối, hoặc chỉ tìm kiếm những
vấn đề mà bạn quan tâm và đọc những phần đó. Tuy nhiên, nếu bạn vẫn
chưa đọc những cuốn sách trước của tôi, tôi thành thật khuyên rằng bạn
nên đọc ít nhất Chương 1 và Chương 2 – hai chương tổng kết lại triết lý
chăm sóc trẻ, và có tác dụng giúp bạn phân tích được tại sao vấn đề lại
xuất hiện ở các độ tuổi khác nhau. Các chương từ Chương 3 đến
Chương10 tập trung sâu vào ba vấn đề mà cha mẹ quan tâm nhất, đó là: ăn,
ngủ và hành vi.
Nhiều bạn bảo tôi đọc sách vì yêu cái khiếu hài hước của tôi, và tôi hứa
với các bạn sách này sẽ không thiếu đi sự hài hước đó. Suy cho cùng, nếu
chúng ta không thể nhớ để cười và không thể nhớ để ấp ủ những khoảnh

khắc yên bình và yêu thương (ngay cả khi chúng không dài quá 5 phút mỗi
lần) thì việc nuôi dậy con cái vốn dĩ đã khó khăn chẳng phải sẽ vượt quá
sức chịu đựng hay sao?
Bạn có thể ngạc nhiên vì một số gợi ý của tôi, và có thể không tin là
chúng sẽ phát huy tác dụng, nhưng tôi có rất nhiều ví dụ để chứng minh
chúng đã được áp dụng thành công ở những gia đình khác ra sao. Vậy thì
tại sao lại không thể ít nhất là thử ở gia đình của bạn?

①

E.A.S.Y dễ mà không dễ
(nhưng rất hiệu nghiệm)
Đưa Con Vào Một Lịch Sinh Hoạt Phù Hợp
Món quà E.A.S.Y

Mỗi người thường có một thói quen riêng, có thể dậy vào một giờ nhất
định và trình tự hoạt động một ngày là không thay đổi: tập thể dục, tắm, ăn
sáng, đi làm. Và khi cái trình tự đó bị phá vỡ, một ngày của bạn sẽ bị đảo
lộn và bạn cảm thấy không ổn chút nào. Tương tự, bạn có thể ăn trưa vào
một giờ nhất định, ăn tối cũng vậy, kể cả kết thúc ngày làm việc, cách bạn
đi ngủ có thể cũng là những trình tự cố định và không thay đổi mỗi ngày.
Cái đó là thói quen các bạn ạ, và nếu một trong những thứ đó bị lệch đi, bạn
thấy đói cồn cào, mệt thậm chí mất ngủ và như bị lạc lối không biết phải
làm gì.
Thường thì mọi người có nhu cầu về nếp sinh hoạt khác nhau. Có
những người mọi sinh hoạt trong ngày của họ đã được lên sẵn từ trước.
Nhưng cũng có những tâm hồn tự do thích phản ứng theo bản năng. Nhưng
ngay cả những “người ngẫu hứng” cũng thường phải có một nếp sinh hoạt
nào đó trong ngày. Tại sao? Vì con người, cũng như hầu hết những loài
động vật khác, đều phát triển khi biết bằng cách nào và khi nào các nhu cầu
của họ được đáp ứng và biết được điều gì sẽ xảy ra tiếp theo. Tất cả chúng
ta đều muốn biết chắc một chút về cuộc sống của mình.

Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ cũng như vậy. Khi một bà mẹ đưa con từ viện về
nhà, tôi thường gợi ý thực hiện nếp sinh hoạt ngay lập tức. Tôi gọi nếp sinh
hoạt đó là E.A.S.Y, từ ghép các chữ cái đầu để chỉ một chuỗi các sự kiện đã
được định trước, phản ánh cuộc sống của con người: Eat – ăn, Activity –
hoạt động và Sleep – ngủ, việc này đem lại cho bạn – You – thời gian thư
giãn. Đây không phải là thời gian biểu, vì bạn không thể ép con đúng giờ.
Đó chỉ là một trình tự sinh hoạt khiến một ngày được sắp xếp, giúp cho gia
đình nhất quán. Điều này là vô cùng quan trọng vì tất cả chúng ta, cả người
lớn, trẻ nhỏ, kể cả trẻ sơ sinh, đều phát triển dựa trên những việc có thể định
trước. Tất cả mọi người đều có lợi: Trẻ biết chuyện gì sẽ xảy ra tiếp theo.
Các anh, chị, em sẽ có thêm thời gian bên bố mẹ, và những ông bố bà mẹ ít
căng thẳng hơn vì họ đã có thêm thời gian cho ...